سلامتیعلمی و آموزشی

خواصیت و مضرات گوشت ماهی

خواصیت و مضرات گوشت ماهی

خواصیت و مضرات گوشت ماهی

خواصیت و مضرات گوشت ماهیماهی را میـتوان یکی از مهمترین و اصلی ترین ماده های غذایی مفید دانست که خوشبخـتانه به صورت گسترده در تمام جهان و به خصوص در ایران یافت میشود. کشور ما به دلیل بهره مندی از دو دریای بزرگ در شمال و جنوب و همچنـین پرورش ماهی در سطح های شهرهای مختلف این ماده غذایی را به راحتی تمام ما می توانیم به آن دسترسی پیدا کنـیم و از خاصیت های آن بهره مند شـویم.

خاصیت های گوشت ماهی

فواید ماهی برای سلامت را همه ما میـشناسیم. اهمیت و ارزش بالای آن در رژیم غذایی

خواص آن برای ذهن و خیلی چیزهای دیگر. بد نیسـت بدانید ماهی خواص دیگری جز امگا

۳ هم دارد. وقتی ما از ماهی حرف میـزنیم صحبت از ویتامین ها و املاح پروتئین ناب و کم

چرب اسید های چرب ضروری امگا ۶ امگا ۹ و البته امگا ۳ آن میـکنیم.

ماهی ماده غذایی مفیدی است که در مناطق شمالی و جنوبی کشورمان یعنی مناطقی

که در کنار دریا واقع شده اند، جزو مواد اصلی و اساسی برنامه غذایی مردم این مناطق

محسـوب میـشود.
ماهی دارای ارزش تغـذیه ای بسیار بالایی است و اکثر مواد مغـذی مفید و ضروری برای

انسان را به تنهایی داراست. ولی ویژگی مخصـوص ماهی که آن را بین سایر مواد غذایی

حائز اهمیت خاص ساخته است، نوع چربی موجود در آن است
ماهی و محصولات دریایی با وجود آن که جزو مواد غذایی حیوانی هستند، ولی از نظر

ترکیب چربی با سایر مواد حیوانی متفاوت اند. چربی موجود در مواد غذایی حیـوانی به

طور عمده حاوی ترکیباتی به نام اسیدهای چرب اشباع شده هسـتند که این ترکیبات

موجب بالا بردن کلستـرول و سایر چربی های نامطلوب خون میـشوند.

بنابراین افراط در مصترف چربی های حیوانی، سلامت قلب و عروق را به خطر انداخته و

در نهایت منجر به سکـته های قلبی و مغزی میـشود. ولی ماهی و آبزیان با وجود آن

که از دسته مواد غذایی حیوانی هستند با این حال نوع چربی موجود در آنها مشـابه

مواد گیاهی است و از اسیدهای چرب اشباع نشده به نام امگا ۳ در آبزیان وجود دارد

که اثرات بسیار مهمی در سلامت انسان به عهده دارد و در پیش گیری از بسیاری از

بیمـاریها و کنترل و کمک به بهبود اختلالات و عوارض مختلف نقش مهم و سازنده ای

به عهده دارد.

جالب است بدانیم که چربی موجود در بافت های ماهی و آبزیان تنها موجـب افزایش

کلسترول و سایر چربی های نامطلوب خون و عوارض قلـبی و عروق کمک مؤثری نیز

میـکند. ماهی از منابع بسیار خوب پروتئین محسوب می شود. پروتئین موجود در ماهی

از نظر کمیت و کیفیت قابل توجه است، بدین معنی که پروتئین موجود در ماهی به

شکلی است که به آسانی در دستگاه گوارش هضم و جذب می شود و به طور تقریبا

کامل در بدن به مصرف میـرسد.

ماهی یکی از منابع خوب آهن است و آهن در خونسازی و همچنین در حفظ مقاومت

بدن در برابر میکروب ها نقش مهمی به عهـده دارد. آهن موجود در ماهی به گونه ای

است که جذب آن در دستگاه گوارش آسان بوده و به خوبی در بدن به مصرف میرسد.

علاوه بر آن آهن موجود در ماهی، جذب آهن منابع گیاهی را هم افزایش میدهد بنابراین

نقش مهـمی در پیشگیری از کم خونی ناشی (لینک) از فقر آهن به عهده دارد.

ماهی حاوی مقدار قابل توجهی ویتامین های گروه “B” در تنظیم فعـالیت سلول های

عصبی و در نتیجه در سلامت سیستم عصبی و نیز در سلامت پوست تاثیر دارند.

همچنین بعضی از انواع ویتامین های گروه “B”در خون سازی نیز مؤثرند. بنابراین با

مصرف ماهی می توانیم به سلامت اعصاب، شادابی، طراوت پوست و پیشگیری از

کم خونی کمـک کنیم.

ماده مغذی دیگری که در ماهی به مقدار کافی وجود دارد روی(لینک) میباشد. روی

یک ماده مغذی است که در رشد کودکان و نوجوانان و نیز در بلوغ جنسی نوجوانان

تاثیر مهمی دارد. کمبود این ماده مغذی در دوران رشد موجب کوتاهی قد و در صورت

کمبود شدید باعث کوتولگی می شود. همچنین در دوران بلوغ منجر به تاخیر در بلوغ

جنسی می شود. ماهی این ماده غذایی مفید با دارا بودن روی به میزان کافی میتواند

به رشد و تنظیم بلوغ جنسی کمـک کند.
ماهی از منابع غنی فلوئور در سلامت و استحکام دندان ها و در پیشگیری و پوسیدگی

دندان تاثیر مهمی دارد. پس با مصرف ماهی می توانیم به سلامت و استحکام دندان های

خود کمک کنیم فلوئور همچنین در پیشگیری از استئوپروز یا پوکی استخوان (لینک) مؤثر

است.
ماهی دریا از بهتـرین منابع ید به حساب می آید. ید یکی از مواد مغذی است که تاثیر

مهمی در سلامت انسان دارد. ید در رشد اثرات قابل توجهی دارد و کمبود آن موجب

اختلال در رشد و کوتاهی قد می شود. بنابراین مصرف ماهی به مقدار کافی در دوران

رشـد ضروری است. ید همچنین در تکامل سیستم عصبی نقش مهمی دارد و چنانچه

خانم ها در دوران بارداری مبتلا به کمبود شدید ید باشـند، کودکانشان علاوه بر اختلال

در رشد جسمی دچار عقب افتادگی ذهنی نیز می شوند و این مشکل تا آخر عمر

گریبان گیر آنان خواهـد شد. همچنین کمبود ید در شیر مادر می تواند منجر به اختلال

در رشد جسمی و ذهنی کودک شیرخوار بشود.
مصرف ماهی ۲ تا ۳ بار در هفته در برنامه غذایی مادران باردار و شیرده میتواند اثرات

مثبتی در رشد جسمی و ذهنی جنین و نوزاد داشـته باشد. نقش دیگری که ید در

سلامت انسان به عهده دارد تاثیر آن در متابولیسم مواد انرژی زا است. کمبود ید موجب

کاهـش متابولیسم مواد انرژی زا در بدن شده و در نتیجه منجر به افزایش وزن و چاقی

میشود. ید در تولید مثل نیز مؤثر است و افراد مبتلا به گواتر ناشـی از کمبود ید دچار

اختلال در تولید مثل خواهند شد. مصرف ماهی و آبزیان میـتواند نیاز انسان را به ید

تامین کرده و از بروز عوارض ناشی از کمبود ید پیش گیری کند.
ماهی از منابع خوب فسفر محسوب میـشود. فسفر ماده ای است که همراه کلسـیم

در سلامت و استحکام استخوان ها تاثیر مهمـی دارد. ماهی هایی که با استخوان

مصرف میـشوند مانند ماهی کیلکا و ساردین علاوه بر خواصی که برای انواع ماهی ها

ذکر شد حاوی مقدار قابل توجهی کلسیم نیز میـباشند. بنابراین در رشد، استحکام و

سلامت استـخوان ها و دندان ها مؤثرند.

ماهی و آبزیان با داشتن خواص تغذیه ای بسیار خوب می توانند قسـمت اعظم

نیازمندی های تغذیه ای ما را تامین کنند. علاوه بر آن به علت داشتـن ترکیبات خاصی

که در چربی بدن آنها وجود دارد در پیشـگیری از بسیاری امراض و کنترل و درمان

بیمـاری های مختلف نقش مهمی به عهـده دارند.

انواع ماهی های ایرانی

ماهی های شمال:

ماهی آزاد:
مرغوب ترین ماهی جهان به حساب می آید. دوکی شکل و کشیده است. فیله ماهی آزاد را به صورت دودی هم مصرف می کنند.
ماهی سفید:
دوکی شکل و با گوشت سفید و لطیف اسـت. البته جنس نر این ماهی روی سرش خال های درشت و سفید دارد، کشیده تر است و گوشت بیشتری دارد. نوع دریایی اش هم، قطعا از نوع پرورشی مرغوب تراست. ماهی سفید را می توان سرخ کرده، کبابی، بخارپز یا به شکل دودی مصرف کرد که بستگی به ذائقه و سلیقه افراد دارد.

اردک ماهی:
گوشت لذیذی دارد؛ چه آن را سرخ یا کبابی کنید.
ماهی کفال:
این ماهی دوکی شکل، گوشت سفید اما سفتی دارد و اصالتا روسـی است. شمالی ها اغلب نوع “دودی” و “شور” آن را مصرف میـکنند. سرخ شده و کبابی کفـال را هم با نارنج و لیمو میل میـکنند.

ماهی های جنوب:

ماهی حلوا سفید:
فلس دارد، اما با یک دست کشیدن، تمیز می شود. جنوبی ها به آن “زبیده” به معنـای برگزیده می گویند. “حلوا” را اغلب به صورت شکم خالی در روغن سرخ می کنند و سر سفره می آورند. ماهیحلوا سیاه، گوشت سفت تری دارد، اما مزه اش همـان است.

ماهی سنگسر:
از نظر شکلی، کتابی است. استخوان زیادی دارد. معمولا آن را کباب یا سرخ کرده یا در قلیه ماهی استفاده میکنند.

ماهی شوریده:
ماهی شوریده، دوکی شکل و ظریف است. گوشـت سفید و کم تیغ اش هم بعد از پخت،نرم و لذیذ می شود. این ماهی را درسته و البته با شکم خالی، میتوان سرخ کرد.

ماهی شیر:
تقریبا بدون تیغ و بی آزار است؛ با گوشـتی صورتی که ضایعات کمی دارد. همه جوره اش را هم درست می کنند: سرخ کرده، بخارپز و کبابی.

ماهی سرخو:
شبیه سنگسر است، ولی با گوشت سفید و لطیف. سرخ شده اش را میـخورند یا در قلیه ماهی استفاده میکنند.

ماهی هامور:
هامور اسم خانوادگی تعداد زیادی ماهی خلیج فارس و دریای عمان است. در این میان، هامور قهوه ای را میشود برای مهمانی، درسته کباب کرد. گوشتش بعد از پختن، سفید و البته سفت میشود. وقت پختن قلیه ماهی با ماهی هامور، پوستش را نمیکنند، چون حسابی لعاب می اندازد.

ماهی راشکو:
ماهی مرغوب جنوب است که گوشت سفید و نرم، و ضایعات کمی دارد و به هر روشی میتوان آن را پخت. راشکو را برای قلیه ماهی هم استفاده میکنند.

ماهی های پرورشی:
ماهی های پرورشی کمی لاغرتر و کم بنیه تر از انواع دریایی شان اند، اما اغلب این شانس را دارید که آنها را زنده تهیه کنید.

فعلا این ماهی ها را پرورش میدهند:
کپور معمولی، کپور آیینه، کپور چرمی، آمور، کپور نقره ای، سرگنده و قزل آلای رنگین کمان.

ماهی های رودخانه ای:
این ماهی ها کوچک اند و البته ارزان تر از انواع دریایی و اگر طریقه پخت آنها را بدانید، بسیار خوش خوراک هستند که شامل سوف، لای ماهی، اردک ماهی، اسبله، سس ماهی، سیاه ماهی، قزل آلای خال قرمز و… هستند.

ماهی های سرد یا یخ زده:
وقتی ماهی را از آب های دور می آورند یا پیش بینی می کنند زمان فروش و مصرفش خیلی طولانی باشد (به ویژه برای ماهی های بزرگ)، آن را فریز می کنند؛ اتفاقا با این کار به سالم ماندن ماهی بیشتر می توان اعتماد کرد، اما گاهی فروشنده ها تقلب میکنند و ماهی های خراب شده و مانده را با ظاهر یخ زده به مردم قالب می کنند تا عیبش معلوم نشود. برای رو شدن دست این فروشنده های متقلب، به مردمک چشـم ماهی دقت کنـید. اگر ماهی سالم باشد، یک نقطه سفیـد رنگ در مردمک آن دیده میـشود، ولی اگر ماهی قبل از یخ زدن خیلی سالم نباشد، چشم یخ زده اش کاملا کدر یا شیری رنگ است.

ماهی ساردین، ماهی های چرب آبهای عمیق:

فواید آن شامل تامین اسیدهای چرب ضروری اسـت که برای تکامل سیستم عصبـی و سلامت مغز و اعصاب لازم است و برای زنان حامله و شیرده بسیار توصیه می شود و تاثیر آن در درمان افسردگی به اثبات رسیده و همچنین حاوی اسیـدهای چرب امگا ۳ است.

ماهی ها، بخصوص ماهی های آبهای سرد، ماهی های چربی دار (با چربی زیاد) نظیر سالمون، ساردین، ماهـی تن و ماهی قزل آلا بدن انسان را در مقابل بیماری های قلـبی محافظت میـنماید. اسیدهای چرب ضروری موجـب جلوگیـری از لخته شـدن و چسبیدن پلاکتهای خونی (بفرم پلاکهای غنی از کلسترول) به سطح داخلی عروق میگردند.
اکثر حملات قلبی به علت ایجاد لخـته های خونی در سرخ رگها و سیاه رگها – و جلوگیری از جریان مناسب خون در رگها- صورت می پذیرد. اسیدهای چرب امگا-۳ همچنین می توانند در کاهش التهاب در بیماریهایی نظیر آرتریت روماتوئید نقش داشته باشند.
بدن تمام ماهی های آبهای عمیق حاوی چربی های امگا-۳ میـباشد. بدن میگو، خرچـنگ دریایی و صدف خوراکی نیزبه اندازه ماهی آبهای آزاد حاوی اسیدهای چرب امگا-۳ میباشد. ماهی های غیر پرورشی اسید چرب امگا-۳ خود را بواسطـه خوردن جلبک ها و پلانکتونها و ماهی های دیگر بدست می آورند. اگر رژیم غذایی ماهی های پرورشی حاوی اسیدهای چرب امگا-۳ نباشد رشد این ماهی ها متوقف می شود به همین علت پرورش دهندگان ماهی این ماده مغذی را به غذاهای ماهی می افزایند. از این رو میتوان گفت که ماهی های پرورشی و دریایی از لحاظ مقدار اسید های چرب امگا-۳ تفاوتی با هم ندارند.
بجز گربه ماهی های پرورشی برای بدست آوردن چربی های امگا-۳ حتما مجبور نیستید ماهی بخورید. شما میتواند این ماده مغذی را با خوردن مواد غذایی نظیر غلات و حبوبات کامل مانند دانه های سویا(روغن گیری نشده) و دانه ها و مغزها بدسـت آورید. دانه های بذر کتان غنی ترین تغذیه سالم زندگی سالم – غذایی این ماده های مغذی هستند. جیوه حاصل از آلودگی هوا ، بواسطه باران وارد رودخـانه ها و اقیانوس ها شده و بوسیله باکتریها به متیل جیوه تبدیل میشود و ماهی ها بواسطه خوردن جلبک و پلانکتونها این ماده غذایی را دریافت میـنمایند. تقریبا بدن تمام ماهی ها حاوی متیل جیوه یا Methyl Mercury میباشد که این ماده شیمیایی میتواند منجر به بروز آسیب های عصبی بخصوص در کودکان گردد. ماهی های بزرگتر حاوی مقادیر بیشـتری از این ماده شیمیایی میـباشند.

نقش ماهی و روغن ماهی در کاهش افسردگی حاد

افسردگی حاد یک بیماری شناخته شـده و وخیم روحی است که مربوط به تکرار دفعات بروز افسردگی، جنون( تغییرات سریع رفتاری، تحرک بیش از حد و شادمانی فوق العاده) یا هر دو می باشد. برای این بیمـاری معمولاً داروهایی استفاده می شود که متأسفانه چندان مؤثر نیستند و احتمال بروز مجدد بیماری بسیار زیاد است.
دانشمندان عموماً بر این باور هستند که این مشکل ناشی از فعالیت بیش از اندازه، در مسیر عبور سیگنال های (پیام های) عصبی میـباشد. اسیدهای چرب امگا-۳ موجود در روغن ماهی قادرند از این فعالیت فوق العاده بکاهند و ثابت کنند که در درمان این اختلالات سودمند هستند.
یکی از محققان در یکی از مقالات خود چنین اظهار میکند که به ارتباط متقاعدکننده ای میان مصرف ماهی و بروز افسردگی حاد دست یافته است. وی بر روی بروز سالیانه افسردگی حاد در بین ۱۰۰ نفر در ۹ کشور و ارتباط آن با مصرف ماهی مطالعه کرد و طبق تحقیقات خود متوجه شد، بروز افسردگی در کشـورهایی که میزان مصرف ماهی در آن ها کم است، بالا میـباشد. در نیوزیلند با مصرف تنها ۲۰ کیلوگرم ماهی در سال، میزان بروز افسردگی ۸/۵ درصد بود، در حالی که این میزان در کشور کره با مصرف سالانه بیش از ۵۰ کیلوگرم ماهی تنها ۳/۲ درصد بود و در نهایت ژاپن با مصرف سالانه تقریباً ۷۵ کیلوگرم ماهی دارای پایین ترین میزان( ۱۲/۰ درصد) بروز افسردگی می باشد.
این محقق خاطرنشان کرد که ممکن است عوامل متعـدد اقتصادی، اجتماعی، فرهـنگی و دیگر عوامل بر نتایج به دست آمده از تحقیقـات او تأثیرگذار بوده باشد، اما به این مطلـب نیز اشاره کرد که تراکم بالای اسید دکوزاهگزانوئیک ( یک اسید چرب مهم و اساسی موجود در ماهی) در پلاسمای خون، موجب افزایش سروتونیـن و در نهایت کاهـش بروز افسردگی و خودکشـی شده است.

روغن ماهی موجب تخفیف علایم بیماری شیزوفرنی می شود

شیزوفرنی یک بیماری حاد روحی است که علائم آن شامل هذیان گویی، نابهنجـاری های روانی و روگردانی ازاجتماع می باشد. شواهد بسـیار زیادی نشان میدهند که غیرطبیعی بودن ترکیبات اسید چرب درغشای سلولی با بروز این بیماری درارتبـاط است.
پژوهشگران در یکی از مطالعات خود به ارزیابی تأثیر مصرف روغن ماهی بر شـدت یا کاهش علایم بیماری شیزوفرنی در یک گروه ۲۴ نفره از بیماران شیزوفرنیک پرداختند. آن ها در یک دوره ۶ ماهه، روزانه ۱۰ گرم کنسانتره روغن ماهی برای این بیماران تجویز کردند که به میزان زیادی از شدت علایم این بیماری در طـول این دوره کاسته شد. نکته جالب توجه اینجاست که هیچ یک از این بیماران در زمان قبل از این دوره درمان، دچار نقـص در جذب اسیدهای چرب نبودند.
محققان به این نتیجه رسیده اند که بیماری شیزوفرنی به طریقی با یک متابولیسـم غیرطبیعی اسید چرب در ارتباط می باشد و همواره بر روی آزمایش های کلینیکی برای شناسایی فواید نهفته در تجـویز اسید چرب امـگا-۳ به منظور درمان این ناهنجاری، تأکید فراوان دارند.

مغز انسان به اسید دکوزاهگزانوئیک (DHA) نیاز دارد

DHA ( اسید دکوزاهگزانوئیک) یکی از ارکان اسـاسی بافت مغزی انسان را تشکیل میدهد و به ویژه در قشر خاکستری مغز و شبکیه چشم به میزان زیاد یافت میشود. اخیراً دانشمـندان به ارتباط کمبود این اسـید چرب مهم با افسردگی، از دست دادن حافظـه، جنون و مشـکلات بینایی پی برده اند. این اسید چرب برای جنین و نوزاد انسان، از درجه اهمیت بسیـار بالایی برخوردار است. محتوایDHA در مغز نوزاد انسان در طول سه ماهه اول زندگی سه برابر میشود. از این رو، دریافت آن به میزان کافی برای مادر در زمان بارداری و شیردهی الزامی است. متأسـفانه، میانگین محتـوای DHA در شیرمادران در کشور آمریکا دارای کمترین میزان در سراسر جهان می باشد. احتمالاً دلیل آن این است که آمریکایی ها، ماهی کم مصرف میـکنند.
برخی از پزشکان معتقد هسـتند که بیماری هایی نظیر افسـردگی پس از زایمان و ضریب هوشی پایین همه ناشی از جذب ناقص DHA اسـت که به وفور در کشورهای آمریکایی دیده می شود. این پزشکان همچنین اظهار می کنند که مقادیر پایین DHA مربوط به میـزان اندک سروتونین در مغز میـباشد که باز هم موجـب افزایش گرایش به افسردگی، خودکشی و ستیزه جویی می شود. DHA به میزان زیاد در فیتوپلانکتون ها و ماهی های آب های سرد یافت میـشود. کارشناسان تغذیه توصیه می کنند که جهت تامین DHA کافی دو تا سه وعده در هفته ماهی مصرف شود و اگر هم امـکان آن نباشد، حداقل روزانه ۱۰۰ میلی گرم DHA مصـرف کنند.
بسیار دیده شده است که برای پایین آوردن کلسترول، کاهش وزن بدن و نیز جهت جلـوگیری از انواع حاد سرطان، رژیم هایی با محتوای چربی بسیار پایین تجویز می شود، اما اگرچه کاهش کلسترول، احتمال خطر مرگ از بیماری قلبی را کم می کند، در مقابل، می تواند موجب افزایش احتمال بروز مرگ و میرهای غیر طبیعی، خودکـشی و افسردگی شود.
همچنین دارو های کنترل چربی و کاهنده ی کلسترول ممکن است منجر به کاهش تراکم اسیدهای چرب غیر اشباع در بافت عصـبی شوند. رژیم های مهار چربی عموماً منجر به افزایش جذب اسیدهای چرب غیر اشباع امگا-۶ و کاهش جذب اسیدهای چرب امگا-۳ میشود. اسیدهای چرب امگا-۳ موجود در روغن ماهی برای فعالیت درست سیستم عصبی، مهم و حیاتی هستند و در رژیم هایی که جهت کاهش کلسترول، کاهش وزن و جلوگیری از سرطان تجویز می شوند، باید حتماً اهمیت جذب کافی اسیـدهای چرب امگا-۳ را در نظر باید گرفت.
وزارت بهداشـت و درمـان استرالیا طبق تحقـیقات اخیر خوداعلام نموده که شهروندان استرالیایی می بایست در رژیمغـذایی خـود بیشــتر از ماهی استفاده کنند. ماهی دارای چــــربی بسیار پایینی می باشد، میزان پروتئین در آن بالابــــوده و تغذیه سالم زندگی سالم – مناسب اسید های چرب امگا ۳ می باشد. تحـــــقیقات گویای این مطلب هستند که استفاده مکرر از ماهی در وعده های غذایی یک یا دو وعده در طول هفته، ریسک ابتلا به بیماری در هر سنـی را کاهش می دهد. از این نوع بیماری ها می توان به آسم در کودکان و سرطان پروستات در بزرگسالان اشاره کرد. اگر بخواهیم که مزایای ماهی در طبخ از میان نرود، بهتر است آنرا بصورت آب پز، بخار پز، و کبابی مصرف کنـیم.

مزایای مصرف ماهی

تنگی نفس (آسم): کودکانی که در رژیم غذایی آنها ماهی وجود دارد نسبت به سایر کودکان، کمتر مبتلا به بیماری آسم می شوند.
مغز و چشم: به این دلیل که ماهی سرشار از اسید چربی به نام امگا ۳ می باشد، سلامت بافت های ویژه مغز را تضمین نموده و سلامت شبکیه چشم را نیز به مراتب ارتقا می بخشد.
بیماری های قلبی-عروقی: اگر به طور هفتگی از ماهی مصـرف شود، ریسک ابتلا به بیماری های قلبی و به ویژه سکته تا حد بسیار زیادی کاهش پیدا می کند چرا که ماهی از لخته شدن خون جلوگیری نموده، قابلیت ارتجاعی رگ های خونی را بهبود میـبخشد، فشار خون را کاهش می دهد، چربی خون را پایین می آورد و کلسترول “خوب” خون را نیز افزایش می دهد.
از دست دادن حافظه: افراد مسنی که در طول هفته حداقل یک مرتبه از ماهی و یا سایر خوراک های دریایی استفاده می کنند، خطر کمتری در ابتلا به بیماری های مربوط به از دسـت دادن حافظه از جمله آلزایمر آنها را تهدید میـکند.
افسردگی: افرادی که به طور مستمر از ماهی استفاده میکنند کمتر دچار افسرگی می شوند. (افسردگی ارتباط مستقیم با میزان امگا ۳ موجود در مغز دارد.)
دیابت: ماهی به افرادی که مبتلا به بیماری دیابت هسـتند کمک میکند تا راحت تر بتوانند میزان قند موجود در خون خود را کنترل کنند.
بینایی: کودکانی که از شیر مادر تغذیه میـکنند و مادران آنها در رژیم غذایی خود از ماهی استفاده می نمایند دارای قدرت بینایی بهتری نسبت به سایر کودکان میـباشند. دلیل این امر ذخیره امگا ۳ در شیر مادر و انتقال آن به کودک میباشد.
بیماری های التهابی – مصرف مکرر ماهی علائم بیماری هایی نظیر رماتیسم مفصلی، سوریاس، و بیماری هایی که منجر به ایجاد نقص در سیستم ایمنی بدن میشوند را تا حد بسیار زیادی کاهش میدهد.
وضع حمل زودرس: مصرف ماهی در طول دوران بارداری، امکان زایمان کودک نارس و همچنین زایمان زود هنگام را تا حد بسیار زیادی کاهش میدهد.
بهترین تغذیه سالم: امگا ۳ ماهـی است نه قرص ها و کپسول های روغن ماهی.
روغن ماهی ریسک ابتلا به بیماری های قلبی را کاهش میدهد.
هزاران هزار مطالعه و تحقـیقات مختلف بر روی تاثیرات ماهی و یا روغن ماهی بر روی کاهش فاکتورهای ریسک ابتلا به بیماری های قلبی انجام شـده است. در بررسی که در ژورنال پزشکی بریتانیا چاپ و منتشر شد، به صورت اکید پیشنهاد شده بود که برای جلوگیری از حملات قلبی به ویژه در افرادی که مبتلا به نارسایی های عروقی هسـتند، مصرف ماهی و یا روغن ماهی ضرورت دارد. نحوه عملکرد امگا ۳ و طرز کار آن در جلوگیری از بیماری های قلبی هنوز مشخص نشده، اما گمان میرود که ماهی با کاهش میزان تری گلیسـرید و همینطور فشار خون از لخته شدن خون جلوگـیری نموده و ماهیت ضد التهابی به رگ های خونی میـبخشند.

غذاهایی که سرشار از اسیدهای چرب امگا ۳ هستند

میزان روزانه امگا ۳ پیشـنهادی که از طریق ماهی به بدن میرسد ۲۰۰-۶۰۰ میلی گرم برآورد شده است. این میزان برای گیاهان رقمی در حدود ۱-۲ گرم میـباشد.
انواع ماهی های مختلفی که در این قسـمت معرفی شده اند، در هر وعده شامل ۶۰ گرم امگا ۳ هستند.
• ماهی آزاد (تازه) ۱٫۲۰۰ mg
• ماهی دودی ۱٫۰۰۰ mg
• ماهی تن ۵۰۰ mg
• ساردین ۱٫۵۰۰ mg
• ماهی قزل آلا (تازه) ۳۵۰ mg
• نیزه ماهی ۳۰۰ mg
• کوسه ماهی (فلس دار) ۲۵۰ mg
• کالاماری ۲۰۰ mg
• شاه ماهی، آبالون (نوعی صدف دریایی) ۱۷۰ mg
• انواع ماهی های دریایی ۷ mg

در این قسـمت میزان امگا ۳ موجود در ۶۰ گرم از سایر غذاها درج شده است:
• دو برش نان سفید به همـراه روغن ماهی ۲۷ mg
• یک تکه گوشت گاو و یا گوساله ۴۰ mg
• تخم مرغ به همـراه روغن ماهی ۲۰۰ mg
• مارگارین غنی شده با روغن ماهی ۶۰ mg
• یک تخم مرغ معـمولی ۴۰ mg

انواع برش های ماهی عبارتند از:

فیله: جناح سینه و یا پهلوی ماهی که فاقد استخـوان میباشد.
ماهی کامل: در این نوع برش، سر و باله ها از بدن ماهی جدا نمی شوند، اما اعماء و احشا و شش های ماهی بیرون کشیده میشوند.
استیک: برخی قسمت های ماهی از بدن آن جدا میشود.
پاک شده: درون ماهی به طور کلی بیرون آورده میشود.

راههای مناسب طبخ ماهی

نحوه طبخ ماهی به شیوه درست عبارت است از:
طبخ در فر: شکاف های کوچکی را در تمام قسمت های بدن ماهی ایجاد کنید، آن را درون یک ظرف روغنی شده قرار داه و سر تا سر آن آنرا با فویل بپوشانید. برای طعم بهتر میتوانید از گیاهان معـطر، آبلیمو، و روغن زیتون نیز استفاده کنید. آن را در درجه حرارات ۱۸۰ درجه سانتیگراد قرار داده و مکرراً آنرا چرب نمـایید.
نیمه سرخ شده: ماهی را خشک کرده و آنرا در آرد سوخاری بغلتانید. مقـداری روغن یا یک غالب کره در داخل ماهیتابه بیندازید و با شعله آرام ماهی را سرخ نمایید.
بریان شده: شکاف هایی را در تمام قسمت های بدن ماهی ایجاد نمایید تا گرما به همه جای آن نفوذ کند. سپس آنرا در کباب پزی که قبلاً داغ کرده اید، بگذارید و بطور مرتب آنرا چرب کنید.
آب پز: این نوع طبخ برای ماهی های فلس دار مناسـب نیست. ماهی را در آب نیمه جوش بیندازید، و بعد به آرامی آب را جوش بیاورید.
بخار پز: ماهی را درون بخارپز و یا بشـقابی که بر روی یک قابلمه آب در حال جوش گذاشته اید، قرار دهید. در حالت دوم باید روی ماهی را بپوشانید.

مدت زمان مقتضی برای طبخ:

برای محاسبه مدت زمان طبخ به منظور حفظ ویتامین ها و سایر مواد مغذی، باید میـزان گوشت و ضخامت ماهی را اندازه گیری کنیم. مدت زمان های پیشنتهادی عبارتند از:
ماهی به ضخامت ۱ سانتیمتر: ۳ دقیقه در فر، ۴ دقیقه نیم سرخ شده، ۵ دقیقه بریانی، ۸ دقیقه آب پز، ۳ دقیقه بخار پز.
ماهی به ضخامت ۲ سانتیـمتر: ۱۱ دقیقه در فر، ۷ دقیقه نیمه سرخ شـده، ۶ دقیقه بریانی، ۱۰ دقیقه آب پز، ۷ دقیقه بخار پز.
ماهی به ضخامت ۳ سانتیـمتر: ۱۵ دقیقه در فر، ۱۰ دقیقه نیمه سرخ شـده، ۹ دقیقه بریانی، ۱۲ دقیقه آب پز، ۱۱ دقیقه بخارپز.
ماهی به ضخامت ۴ سانتیـمتر: ۲۰ دقیقه در فر، ۱۳ دقیقه نیمه سرخ شـده، ۱۱ دقیقه بریانی، ۱۳ دقیقه آب پز، ۱۴ دقیقه بخار پز.

مدت زمان مقتضی برای طبخ انواع فریز شده:

برای طبخ ماهی های فریز شده باید ضخیم ترین قسمت گوشت را اندازه گیری کرده و زمان طبخ را مطابق با آن تنظیم نمایید. پیشنهاد های اصولی به شرح زیر می باشد:
ضخامت ۱ سانتیمتر: ۱۷ دقیقه در فر، ۷ دقیقه نیمه سرخ شده، ۱۲ دقیقه بریانی، ۱۰ دقیقه آب پز، ۵ دقیقه بخار پز.
ضخامت ۲ سانتیـمتر: ۲۲ دقیقه در فر، ۱۱ دقیقه نیمه سرخ شـده، ۱۵ دقیقه بریانی، ۱۵ دقیقه آب پز، ۱۱ دقیقه بخارپز.
ضخامت ۳ سانتیـمتر: ۳۵ دقیقه در فر، ۱۵ دقیقه نیمه سرخ شـده، ۲۴ دقیقه بریانی، ۲۲ دقیقه آب پز، ۱۳ دقیقه بخار پز.
ضخامت ۴ سانتیـمتر: ۳۹ دقیقه در فر، ۱۸ دقیقه نیمه سرخ شـده، ۲۸ دقیقه بریانی، ۲۸ دقیقه اب پز، ۱۶ دقیقه بخار پز.

رعایت احتیاط

ماهی ها در بسته بندی های مختـلف به بازار عرضه می شوند اما بهتر است در خرید آنها دقت بیشتری به خرج دهیم. برخی از ماهی ها به صورت غیر قانونی صید میشوند (با توجه به قوانین مصوب برای حمایت از پرندگان و چهارپایان) و برخی دیگر از انواع آنها در جریان ماهیگیری بازرگانی کشته میشوند.

نکات ضروری

• مصرف یک یا دو وعده ماهی در طول هفته شما را در مقابل دسته ای از بیماری ها از

آسم کودکی گرفته تا سرطان پروستات بزرگسـالی، مصون نگه میدارند.

• بهترین شیوه مصرف ماهی به صورت قرار دادن آن در فر، آبپز و بخار پز کردن و بریانی میباشد.

• از ماهی هایی که دارای میزان بالایی جیوه هسـتند، مانند کوسـه ماهی و مارلین

خودداری کنید.

• خانم های باردار، خانم هایی که قصد بارداری دارند، و کودکان زیر ۶ سال باید در انتخاب

ماهی دقت بیشتری به خرج دهـند.

 

آلزایمر :
اسید های چربی غیر اشباع و بلند زنجیر موجود در ماهی یعنی همـان امگا۳ و امگا ۶ و

امگا ۹ که گفتیم نقـش مهمی در پیشگیری از تخریب سلول های مغزی دارند. خوردن

ماهی همچنین خطر فشار خون بالا را هم کاهش می دهد و همان طور که میـدانید از

عوامل اصلی ابتلا به آلزایمر فشار خون بالاست.

بینایی :
چربی های امگا ۳ جزو اصلی سلول های مغزی و نیز سلول های شبکـیه چشم اند. پس

بدون شک این اسید های چرب نقش مهمی در سلامت سیسـتم عصبی و سیستم

بینایی بر عهده دارند.شیز خواران مادرانی که در رژیم غذایی شان از ماهی استفاده

میکنند بینایی بهتری دارند. احتمالا به خاطر انتقال امگا ۳ رژیم غذایی به شـیر مادر و

رسیدن ان به شیرخوار.

همچنین بخوانید :  چرا باید هر روز مرغ را در برنامه غذایی خود داشته باشیم؟
پوست :
متخصصان پوست و مو می گویند ماهی برای سلامت و شادابی پوسـت هم بدون فایده

نیست. انها می گویند یک رژیم غذایی مناسـب که در ان ماهی و مخصوصا ماهی سالمون

وجود داشته باشد می تواند در از بین بردن خطـوط و لک های پوستی کمک کننده باشد و

همچنین از پیری زودرس و چین خوردگی پوست هم جلوگیـری کند.

دیابت :
تنظیم قند خون یکی دیگر از مزایای ماهی برای بدن اسـت و این هما چیزی است که

افراد دیابتی همواره به دنبال ان هستند. بد نیست بدانید افراد دیابتی قریب به اتفاق

تری گلیـسیرید بالایی هم دارند. علت ان است که افزایش سطح این چربی در خون

خود به دلیل عدم تنظیم قند خون است. به همین خاطر اسـت که گفتیم امگا ۳ با

تنظیم قند خون سطح چربی تری گلیسیرید را نیز در خون کاهش میدهد.

پیشگیری از بیماری های قلبی :
وارد کردن ماهی و غذاهای دریایی به رزیم غذایی و مصرف مداوم ان خطر ابتلا به

بیماریهای قلبی را با کاهش خطر لخته شدن خون کاهـش التهاب بهبود الاستیسیته

عروق کاهش فشار خون کاهش چربی خون و همچنین تنظیم چربی خون و بالا بردن

کلسترول خوب کاهش خواهد داد.

سرطان :
خطر ابتلا به سرطان پروستات و نیز شـیوع سرطان در طی این دوره ۳۰ ساله در افرادی

که اصلا از غذاهای دریایی و ماهی استفاده نمی کردند نسـبت به افرادی که در مصرف

ماهی را به حد متوسط یا زیاد در رژیم غذایی شان داشتند دو تا سه برابر بیشـتر بوده است.

آرتریت :
جوامعی که مصرف ماهی و غذاهای دریایی در انها بالاتر اسـت برای مثال مردما گرینلند

امار کمتری از بیماری های التـهابی مثل ارتریت را گزارش کرده اند. مطالعـات زیادی هم

هستند که می گویند امگا۳ نقش مهـمی در تسکین علائم و عوارض ارتریت روماتوئید دارد.

البته بیماری های خود ایمنی دیگر مثل پسوریازیس و ام اس هم از این فواید مستثـنی نیستند.

برچسب ها
♥admin

♥admin

باسلام خدمت شمادوست عزیز امیدوارم اوقات خوشی رابا مطالبی که در اختیار شما گزاشته ایم داشته باشید. منتظر نظر های گرمتون هستیم ویا اگر سوالی داشتین گزینه تماس با ما دربالا را بزنید

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن